Wieliczka – co warto zobaczyć?


Jednym z najsłynniejszych miast południowej Polski, które koniecznie trzeba zobaczyć jest Wieliczka. Położona jest na południowy wschód w odległości około 10 kilometrów od Krakowa. Baza noclegowa Wieliczki [kliknij -> Meteor], tego dwudziestotysięcznego miasta, jest bogata i zróżnicowana. Komunikacja miejska kursująca z Krakowa (autobusy odjeżdżają z ul. Pawiej przy Galerii Krakowskiej w Krakowie), kursujący szynobus z dworca PKP w Krakowie, a także prywatne busy – to idealne rozwiązanie, by w ciągu kilkudziesięciu minut dostać się do tego miasta. Noclegi w Wieliczce to liczne pokoje gościnne, hotele – jest w czym wybierać, bowiem miasto żyje z turystyki.

Historia miasta sięga XIII wieku, wtedy było znane jako Magnum Sal, czyli Wielka Sól. Sława Wieliczki nierozerwalnie wiąże się z kopalnią i produkcją soli. Sam herb miasta nawiązuje do tej tradycji: zobaczymy na nim młot i dwa kilofy górnicze. To piękne górnicze, królewskie miasto kryje w sobie zabytki architektury i sztuki. W krajobrazie miasta widoczny jest pejzaż charakterystyczny dla miasta górniczego: budynki szybowe, nadszybia. Najważniejszym i najcenniejszym dla turystów obiektem jest Kopalnia Soli, którą można zwiedzać przez cały rok – zwiedzanie możliwe jest tylko z przewodnikiem. Turyści indywidualni mają możliwość zwiedzania kopalni na bieżąco, natomiast grupy muszą dokonać wcześniejszej rezerwacji ze względu na bardzo duże zainteresowanie, a wiąże się to z oczekiwaniem na wejście do kopalni w miarę wolnych „usług przewodników wielickiej kopalni”, którzy trasą turystyczną oprowadzają grupy przez ponad 2 godziny.

Wieliczka to także inne zabytki: Zamek Żupny oraz pozostałości fortyfikacji miejskich, które tworzą unikalny obiekt rezydencji obronnej udostępniony do zwiedzania. Miasto Wieliczka to także zabytki przy tzw. Rynku Dolnym – sukiennice, Pałac Przychockich, budynek Magistratu, budynek Sztygarówki, a także kościoły – kościół parafialny św. Klemensa oraz drewniany kościół rektoralny św. Sebastiana z XVI wieku. Na terenie Wieliczki koniecznie trzeba zobaczyć XVII wieczny klasztor franciszkanów-reformatów, który był pierwszą murowaną świątynia małopolskiej prowincji.

Odwiedzamy Małopolskę – Nowy Targ


Na zachodzie Europy obecnie każde miasto jest w całości projektowane – osiedla, dzielnice czy rejony. W Polsce dopiero zaczynamy do tego dorastać. Obecnie plany zagospodarowania przestrzennego polskich miast nie dają dużego pola możliwości. Budynki czy elementy bazy noclegowej "wtyka" się na działki, na których jest miejsce – czasami nie ma to zupełnego sensu i jest bardzo niewygodne, jeżeli chodzi o komunikację. Jednak w okresie średniowiecza miasta były lepiej projektowane. Była centralna część, w której znajdował się kościół lub ratusz. Wszystko kręciło się wokół głównego placu, a miasto rozrastało się na zewnątrz, tworząc drożne arterie w postaci uliczek i ciągów komunikacyjnych. Jednak o tym innym razem.

Wróćmy do centralnej części Nowego Targu, gdzie znajduje się kościół i ratusz. Hotele i noclegi Nowego Targu (Meteor) najgęściej zlokalizowane są właśnie tuż przy tutejszym rynku. Dalej w terenach bardziej naturalnych można spotkać gospodarstwa agroturystyczne lub małe klimatyczne pensjonaty. Jeżeli chodzi o rynek miasta, to jest on dość spory, ma bowiem półtora hektara powierzchni. Jest to jeden z niewielu placów w Polsce, gdzie udało się zachować oryginalny rozkład i architekturę z prostopadłymi ulicami do wszystkich narożników. Jeszcze w 1780 roku wszelkie zabudowania były tu w większości drewniane i przeważnie miały jeden parter. Miasto nawiedził ogromny pożar, który strawił większość zabudowań na rynku. To było co prawa negatywną, lecz nadal motywacją do odbudowy w postaci murowanej. Powstały mieszczańskie kamienice, które mamy przyjemność dziś obserwować. Są tu również kamienice z XIX wieku. Jednak najważniejszym obiektem jest tu ratusz, który, jak donoszą zapiski i dokumenty, pochodzi już z XVI wieku. Na początku swojego istnienia był to drewniany, jak reszta innych budynków miasta, obiekt. Mieściły się tam urzędy administracji, więzienie oraz sąd. Dziś ratusz to murowana okazała budowla, która jest punktem odniesienia, wokół którego kręci się miejskie życie zarówno gospodarcze, jak i turystyczne. W budynku dzisiejszego ratusza mieści się podhalańskie muzeum. Rynek imponuje rozmiarami, jednak stwarza przytulny i swojski małomiasteczkowy klimat, który ma w sobie pewien fenomen.